tekst Fianne de With beeld Jan Buitinga
Nu de zomer voorbij is, zijn de verbouwingen op het klooster weer in volle gang. Verbouwingén, want als ik over het terrein loop, zijn er allerlei plekken waar flink wordt gesloopt, geschilderd en gerenoveerd. En dat betekent ook: verhuizingen. Beweging alom dus. In deze periode is er iedere maand wel een huishouden aan de beurt.
elf verruilde ik dit voorjaar de ene kloosterwoning voor de andere. ‘Is dit dan je definitieve plek?’, vragen mensen regelmatig – want het was niet mijn eerste interne verhuizing. Ik antwoord dan vrolijk dat er niets definitief is in het leven. En hoewel het soms best wat vraagt, is dat wat verhuizen me leert: loslaten en dankbaar zijn met wat er is. De monastieke traditie heeft daar twee woorden voor: stabilitas en peregrinatio. Blijven en onderweg zijn. Misschien horen die twee dichter bij elkaar dan op het eerste gezicht lijkt.
Als Benedictus het heeft over wonen, dan heeft hij het over een tent. De meest soepele en verplaatsbare manier van verblijven. Je thuis weten zonder je eraan vast te klampen. Meetrillen met de wind, je aan laten raken door de regen.
Waar je ook woont, een plek vormt je. In het klooster merk je dat bijvoorbeeld als je de kloostergangen binnenloopt: de overkoepeling doet iets met je. Je tempo verandert. Je gaat anders kijken. Als je er wat langer bent, kruipt er iets in je van de ruimte die het klooster ademt. Maar andersom is het ook waar. Mensen vormen de plek. Er wordt tijd, geld en vakmanschap gestoken in het revitaliseren en verduurzamen van de gebouwen. Liefde in de schoonmaak. Op sommige plekken zijn we bewust stil. Door al die aandacht komt het huis tot leven. Zodat het degenen die er binnengaan weer kan vormen, beschutten, uitnodigen.
Deze zomer was ik – met tent op de rug – in Engeland in een oude cisterciënzerabdij. Een ruïne: de stenen resten verwezen naar een geschiedenis van lofzang en hard werken. Nu was het dak de open hemel, de wind had er vrij spel en duiven vlogen in en uit. Het oude, door de elementen geteisterd en opengebroken, was ruimte geworden voor iets nieuws. Moge het zo zijn.
Fianne de With (31) woont sinds 2023 op klooster Nieuw Sion en begeleidt diverse retraites. Ze is theoloog en pedagoog en werkt buiten het klooster aan de Theologische Universiteit in Apeldoorn als onderzoeker en onderwijsgevende.