tekst Jacob Rijlaarsdam beeld Jan Buitinga
Pauline Weseman schrijft al haar hele leven, van kinds af aan. Door allerlei crises ontdekte ze hoe schrijven je kan helpen om op diepere lagen te komen, ‘dichter bij je ziel’, zoals ze het zelf omschrijft. In juli begeleidt ze de schrijfretraite ’Van omzwerving naar bestemming’ op Klooster Nieuw Sion. “Door schrijven krijgt iets waar je geen grip op krijgt, ineens een kop en een staart”.
nthousiast vertelt Weseman over de kracht van het schrijven. “Ik merk keer op keer hoe schrijven in beweging brengt wat vastzit. Issues in je leven kunnen vaak heel massief aanvoelen, alsof er geen uitweg is. Daar kun je ongemak of zelfs angst bij ervaren. Ik herken dat heel erg, ben zelf een enorme wegloper geweest wanneer het ongemakkelijk wordt. Ik ontdekte dat als ik eerlijk naar mijn ongemak kijk, ik dan juist mijn diepere behoeften ontdek en vandaaruit wat zelfs veel beter bij mij past. Door eerlijk te
worden dat ik bijvoorbeeld de prikkels of het type werk niet meer trok – in plaats van door te buffelen – ontstond er ruimte te ontdekken wat beter mij me past. Dat maakt dat ik nu dit werk doe zonder het gevoel te hebben dat ik werk”. In de retraite gebruikt ze onder meer de autobiografische schrijf methode van Willemijn Soer waarmee je een stukje van je levensverhaal vanuit verschillende perspectieven bekijkt en beschrijft. “Dan krijg je een ander licht op waar je tegenaan loopt. Je schrijft niet van je af, maar naar je toe, gaat er echt anders naar kijken. Die uitweg blijkt er dan toch te zijn. Ik heb zo vaak gezien hoe magisch dat is”.
De retraite is volgens Weseman vooral geschikt voor mensen die een ‘vraag hebben’. “Zoals: ik heb jarenlang gezorgd voor mijn kinderen, wat ga ik doen nu ze uit huis gaan? Of ik zit vast in mijn werk of vraagt je af: past dit werk nog bij me? Je relatie is voorbij, een naaste is komen te overlijden: hoe ga ik nu verder? Vragen die passen bij een kruispunt-gevoel, en tegelijkertijd ook helemaal bij het leven horen”.
Rol van mythische verhalen
In de retraite maken deelnemers door te schrijven een reis langs diepte- en hoogtepunten. Kenmerkend voor de retraites van Weseman is de open sfeer, zo hoort ze vaak terug. “Dat komt enerzijds omdat ik ook over mezelf en mijn blunders vertel. Ook de rol van verhalen draagt eraan bij. We denken vaak dat we de enige zijn die ergens mee worstelen,. Juist door te delen vanuit universele, mythische verhalen van bijvoorbeeld Odysseus, Jona ontstaat het beeld: dat worstelen is van alle tijden, en blijkt vaak essentieel om je pad te vinden. Daardoor ontstaat een veilige bedding: mijn verhaal is zo gek nog niet”.
‘Ik zie steeds weer de helende kracht van het schrijven. ‘O, was ik hier nou zo bang voor?’ of ‘Dit is wat er altijd al was, maar wat ik niet zag’ hoor ik regelmatig van deelnemers’
Weseman ziet dat als één van de belangrijkste doelen van de retraite: het besef laten ontstaan dat je verhaal en dus ook jij ertoe doet. “Schrijven is een zeer kwetsbaar proces en roept vragen op als: doet mijn verhaal er wel toe, is het wel goed genoeg? Die vragen gaan eigenlijk over onszelf. Ik probeer uiteindelijk gemak en opluchting te creëren vanuit dat ongemak. En dat gebeurt gelukkig: ik zie steeds weer de helende kracht van het schrijven. ‘O, was ik hier nou zo bang voor?’ of ‘Dit is wat er altijd al was, maar wat ik niet zag’ hoor ik regelmatig van deelnemers.”
Meld je aan voor de retraite
De vierdaagse schrijfretraite ‘Van omzwerving naar bestemming’ wordt van 27-30 juli op Klooster Nieuw Sion georganiseerd. Aanmelden kan via
https://nieuwsion.nl/events/schrijfretraite-een-stille-stem-in-de-storm/.
Komt juli niet uit voor je? Eind juni wordt de schrijfretraite ‘Levensdraden’ georganiseerd, onder begeleiding van Dorine Berkhout. Zie https://nieuwsion.nl/events/schrijfretraite-levensdraden/.
Moet je iets hebben met schrijven om deel te kunnen nemen aan de retraite? “‘Dat is niet nodig,’ merkt Weseman stellig op. ‘Nieuwsgierigheid is genoeg. “Sterker nog: mensen die beroepsmatig veel schrijven vinden het soms juist lastig. Omdat het hier niet gaat om de technische kant van schrijven, het is veel meer intuïtief. Daarom schrijven we tijdens de retraite ook met pen en papier, wat ruimte schept om te schrijven vanuit je hart.”
Beweging
Ondanks de zwaardere onderwerpen die mensen op het spoor komen tijdens het schrijven, is de sfeer tijdens de schrijfretraites luchtig en licht. “Omdat er veel lol en creativiteit loskomt, veel verrassing ook bij deelnemers.” In de retraites komen veel deelnemers tot gerichte keuzes rond baan, ziekte en relatie. “Ik stel richting het einde van de retraite altijd de vraag: wat wil je veranderen als je weer naar huis gaat, vanuit de essentie van je geschreven verhaal? Ook al is het iets kleins. Veel mensen zitten vast op een spoor, maar komen door deze retraite weer in beweging.”
Pauline Weseman is journalist, religiewetenschapper, trainer en (biografisch) coach. Ze werkte als journalist en docent religie, polarisatie, journalistiek en (creatief) schrijven. Na een aantal crises rond verlies, rouw, ziekte en loopbaan richt zij zich nu precies daarop waar we het liever niet over hebben, het ongemak in onszelf en met de ander. Ze geeft dat vorm door middel van schrijfcoaching, gespreksbegeleiding, (gedrags)trainingen en schrijfretraites.